[ Ten wywiad powstał w ramach projektu uczniów klas czwartych z SP6 pn. „Znam historię swojej rodziny”, realizowanego od 24 X 2016 do 1 XII 2016 r. Pytania do wywiadu z najstarszymi członkami rodziny, którzy przybyli do Braniewa lub jego okolic niedługo po zakończeniu II wojny światowej lub urodzili się później, ale znają rodzinne historie, zostały przygotowane przez dzieci zainteresowane tym działaniem na zajęciach dodatkowych z języka polskiego. Potem uczniowie przeprowadzili i nagrali te wywiady w swoich domach… Ostateczny kształt audycjom nadał Oskar Wachek z VIc. ]

1/ Witacz: 

(dzwoneczek)  Halo! Halo! Tu Radio 6!  (dzwoneczek)                                                                                             

2/ Oliwia:

- Babciu dzisiaj jest 29 października  2016 roku i cieszę się, że mogliśmy się spotkać. Opowiadałam Tobie, że my uczniowie klas 4 postanowiliśmy zbadać, skąd po II wojnie światowej przybyły nasze rodziny do Braniewa lub jego okolic. Babciu gdzie dokładnie mieszkała Twoja rodzina w czasie lub po wojnie światowej ?

3/ Babcia Krysia:

- Moja rodzina mieszkała w byłym Związku Radzieckim, obecnie jest Białoruś.

4/ Oliwia.:

- (…) Dlaczego postanowiłaś opuścić rodzinne strony, przed czym uciekaliście, czego się obawialiście ?

5/ Babcia Krysia:

- Po zakończeniu wojny już część rodziny wyjechało (…) czym prędzej do Polski, no i moja mama wyjechała już ostatnimi wyjazdami ze  Związku Radzieckiego do Polski, a tatuś służył w wojsku polskim. Dowiedział się, że mama wyjechała do Polski i przyjechał za mamą, został w Polsce.

6/ Oliwia:

- Babciu ile miałaś wtedy lat?

7/ Babcia Krysia:

- Ja się urodziłam dopiero w Polsce w 53. roku.

8/ Oliwia:

- Czy pamiętasz, Babciu, kiedy dokładnie wyjechaliście? Jaka była wtedy pogoda? Czy pożegnaliście się z kimś i kto to był?

9/ Babcia Krysia.:

- Nie, ja tylko to wiem, jak moi rodzice opowiadali, że to było w 46. roku jak wyjechali do Polski. Było już tutaj rodzeństwo, brat i siostra, no i mama się zdecydowała wyjechać do Polski.

10/ Oliwia:

- Z kim się pożegnała, kto to był?

11/ Babcia Krysia:

- Ze swoją rodziną, bo jeszcze część braci i sióstr zostało w Związku Radzieckim.

12/ Oliwia:

- Czy ktoś z Twoich bliskich postanowił jednak zostać i może mieszka tu do dziś?

13/ Babcia Krysia:

- Tak,  mieszkają tam do dziś. Część rodziny na Białorusi, część koło Wilna, na Litwie.

14/ Oliwia:

- Kto wyjechał z Twoją mamusią w tę podróż w nieznane? Czy wiedzieli dokładnie dokąd jadą?

15/ Babcia Krysia:

- Tak wiedzieli, bo to mama jechała razem z sąsiadami i oni wiedzieli gdzie już jadą i  mama tutaj przyjechała, bo już mieszkał brat w poznańskim, a siostra w województwie olsztyńskim.

16/ Oliwia:

- Co zabraliście ze sobą? Meble, poduszki, obrusy? Może były one tkane lub szyte jeszcze przez Waszą mamę? Może zabraliście ze sobą ważną dla Was rzecz:  może łyżki, może jakąś książkę, może maszynę do szycia, może instrument? Co się z tym stało?

17/ Babcia Krysia:

- Nie, z takich rzeczy nic nie przywieźli, tylko miała zabrane swoje osobiste ubrania, bo jechała sama i nie mogła za dużo ze sobą wziąć.

18/ Oliwia:

- Czy wzięła ze sobą zdjęcia? Dokumenty?  Jakie?

19/ Babcia Krysia:

- Tak, zdjęcia rodzinne i swoje osobiste dokumenty.

20/ Oliwia:

- Może krzyżyk? Święte obrazki? Czy coś z tych rzeczy ocalało?

21/ Babcia Krysia:

- Nie pamiętam tego dokładnie.

22/ Oliwia:

- Babciu, powiedz mi, czy Twoja mamusia szła pieszo? Ile kilometrów? Czy jechała? Czym?

23/ Babcia Krysia:

- Jechali ze Związku Radzieckiego pociągiem.

24/ Oliwia:

- Czy może wiesz, ile to było kilometrów?

25/ Babcia Krysia:

-  Nie wiem ile to kilometrów, ale to trwało przez kilka dni, dość długo jechali.

26/ Oliwia:

- Czy pamiętasz, którędy jechała? Jakie miejscowości mijała Twoja mama? Może gdzieś nocowała? Kto im udzielił schronienia?

27/ Babcia Krysia:

- Nie,  nie wiem nic takiego, mama nie opowiadała.

28/ Oliwia:

- Jak długo trwała ta podróż? Ile dni? Ile miesięcy?

29/ Babcia Krysia:

- To trwało przez kilka dni.

30/ Oliwia:

- Czy pamiętasz, kiedy dokładnie dotarła do Braniewa?

31/ Babcia Krysia:

- Nie, nie pamiętam.

32/ Oliwia:

- Czy pamiętasz ten dzień? Czy pamiętasz  jak wyglądało Braniewo…? Jak  wyglądały ulice, domy? Czy były ruiny? Co było zburzone?  Co ocalało  mimo wojny?

33/ Babcia Krysia:

 - Było trochę domów  zniszczonych,  ruin, ale też tak wszystkiego bardzo dobrze nie pamiętam,  bo zostało już po trochę odbudowane  po wojnie.

34/ Oliwia:

- Czy cieszyłaś się, że ta długa podroż już się skończyła ?

35/ Babcia Krysia:

- Tak.

36/ Oliwia:

- Dokąd się udaliście? Czy ktoś dał wam dach nad głową? Kto to był? Może ktoś ze znajomych?  Ktoś z rodziny,  kto już przybył wcześniej do Braniewa? A może jakiś urzędnik?

37/ Babcia Krysia:

- No, z urzędu dostali mieszkanie, część ziemi, ale i miło przywitała nas rodzina. 

38/ Oliwia:

- Gdzie zamieszkaliście już na stałe?  Czy to miejsce wymagało remontu?  Kto go wykonał?  Co należało naprawić?

39/ Babcia Krysia:

- Takie drobne  remonty jak dachy, wymienić okna.  

40/ Oliwia:

- Powiedz mi, czy mieliście jakieś zabawki?  Co to było?  Gdzie bawiły się dzieci? Jak wyglądały podwórka?  Czy pamiętasz Wasze ulubione zabawy?

41/ Babcia Krysia:

- No, to tam w berka, to w klasy grali, mieliśmy jakieś tam takie małe zabawki, ale to wszystko było takie proste,  drewniane.

 42/ Oliwia:

- A jak wyglądały wtedy podwórka?

43/ Babcia Krysia:

- No, było  dużo drzew, było obsadzone, były takie pozarastane  bardziej te  podwórka były. 

44/ Oliwia:

- Czy łatwo było wtedy znaleźć pracę w Braniewie, czy trudno?

45/ Babcia Krysia:

 - No  nie,  nie tak  trudno,  było łatwiej znaleźć pracę.

46/ Oliwia:

 - Jak się  żyło wtedy w Braniewie?  Trudno, łatwo ? Smutno, wesoło?  Czy sąsiedzi spotykali się ze sobą?  Jak spędzaliście wolny czas? Było kino? Babciu opowiedz mi o tym !

47/ Babcia Krysia:

- No, no wesoło, ludzie się spotykali, byli życzliwi jedne dla drugich, do kina żeśmy chodzili do wsi, bo kino było objazdowe, grali gdzieś  w szkołach  albo w podwórkach. Także były wyświetlane filmy na oborach. 

48/ Oliwia:

- Czy poszłaś do szkoły? Czy miałaś problemy z językiem, z nauką? A jacy byli nauczyciele? Mili? Groźni?

49/ Babcia Krysia:

 - Mili,  nie mieliśmy problemów z językiem.

50/ Oliwia:

- Czy dobrze wspominasz swoje początki w Braniewie?

51/ Babcia Krysia:

- Dobrze. 

52/  Oliwia:

- Babciu, czy tęsknisz za swoimi rodzicami, rodzinnymi stronami, czy odwiedzasz je, czy odwiedzałaś je? Opowiedz mi o tym!

53/ Babcia Krysia:

- Bardzo tęsknię za swoimi rodzicami. 

54/ Oliwia:

- Czy odwiedzałaś ich, odwiedzasz?

55/ Babcia Krysia:

- Już moi rodzice nie żyją, odwiedzam ich, ale na cmentarzu.

56/ Oliwia:

- Babciu dziękuję z całego serca za ten wywiad.

57/ Babcia Krysia:

 - A ja również ci dziękuję, wnusiu, wnuczko.

58/ (dzwoneczek) Przychodzisz i wiesz – Radio 6! (dzwoneczek)